Đạo đức Người làm báo - Nhìn từ khía cạnh tự trọng nghề nghiệp

(Ảnh minh họa)

Tất yếu, sau 11 năm thực hiện (2005 - 2016), Quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam có nhiều điểm không còn phù hợp với hoạt động thực tiễn của báo chí cũng như với Luật Báo chí được Nh88 net thông qua tháng 4/2016. Việc tiếp tục sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện những quy định này cho sát với thực tế cuộc sống hiện nay là điều vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, phải thẳng thắn nhìn nhận, tình trạng vi phạm đạo đức nghề nghiệp, xa hơn là vi phạm pháp luật, mặc dù chỉ ở một bộ phận những người làm báo, nhưng đáng báo động, gây bức xúc trong dư luận, làm ảnh hưởng tới uy tín cũng như cản trở sự Nh88 net của báo chí. Bàn về đạo đức người làm báo, Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, nhà báo Hồ Quang Lợi đã chỉ rõ: Chúng ta không thể chối bỏ một thực tế, thời gian gần đây, trước những thách thức của thời cuộc, của đời sống Nh88 con - Cá Cược Mỗi Ngày - Nh88 vip Liền Tay, có một bộ phận người làm báo đã vi phạm chuẩn mực, đạo đức nghề nghiệp với những biểu hiện khác nhau, dẫn đến công chúng mất niềm tin vào báo chí. Bởi vậy, không phải ngẫu nhiên mà đạo đức nghề nghiệp của người làm báo lại được dư luận ngày càng quan tâm đến thế, và cũng chưa bao giờ đạo đức nghề nghiệp của người làm báo lại trở thành tâm điểm luận bàn trong các diễn đàn như hiện nay. 

Coi đạo đức nghề nghiệp giống như chức năng của chiếc máy điều chỉnh hành vi những người làm báo, nhà báo Trần Quang, giảng viên Khoa Báo chí Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, chính vì không mang tính cưỡng chế mà mang tính tự giác nên nền tảng đạo đức ấy trước hết và bao giờ cũng xuất phát từ cái phông Nh88 com, lòng tự trọng của những người làm báo. Hai yếu tố này phụ thuộc và tương hỗ lẫn nhau theo tỷ lệ thuận, phông Nh88 com càng cao, lòng tự trọng càng lớn. Do vậy, chỉ khi nào, nếu trước hành vi đúng đắn, mỗi người làm báo như được khích lệ, cảm thấy tự hào và hạnh phúc; ngược lại cảm thấy day dứt, trăn trở, tự xỉ vả, xấu hổ, thậm chí kết tội chính mình trước những hành vi không đúng đắn, thì khi ấy đạo đức nghề nghiệp mới trở thành yếu tố quan trọng, không thể thiếu, như khí thở của chính họ vậy. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc, không coi trọng và trân trọng, không giữ gìn và nuôi dưỡng được luồng khí thở ấy, cuộc sống nghề báo đúng nghĩa, đích thực của chính họ không thể tồn tại.

Cây lớn bắt đầu từ mầm nhỏ. Tự trọng nghề nghiệp ở tự thân mỗi người làm báo, trong mỗi một vị trí việc làm, đối với mỗi một khâu công việc, dù là nhỏ nhất, đơn giản nhất diễn ra hàng ngày. Tò mò, đi và viết; sẵn sàng bắt từng chuyển động của cuộc sống quanh mình – đó là những từ mà phóng viên dùng để miêu tả chính họ. Sống và Nh88 đăng Nhập trong Nh88 con năng động và hối hả nhất, đi đến bất cứ nơi nào có những câu chuyện tin tức nóng hổi, gặp gỡ với mọi đối tượng trong mọi hoàn cảnh, bởi vậy chính phóng viên là người đầu tiên đóng vai trò cốt lõi trong chuỗi quy trình tạo nên các sản phẩm báo chí đến với đông đảo công chúng. Song, để có một bản tin thời sự cập nhật thông tin kịp thời, chính xác; một phóng sự phản ánh được từng lát cắt của cuộc sống hay chuỗi bài bình luận sắc sảo, khoan sâu vào bản chất vấn đề, phóng viên không thể dễ dãi với chính mình mà tự dần bào mòn ý thức tự trọng nghề nghiệp. Đâu đó, trên mỗi trang báo, tạp chí, trong mỗi chương trình truyền hình, phát thanh hoặc xuất hiện ngay ở trang chủ giao diện báo điện tử... những tin, bài nhạt, kém chất lượng, vô thưởng vô phạt, không đáp ứng được nhu cầu thông tin của công chúng. Thậm chí không những không phát hiện được vấn đề, có không ít tác phẩm mà chủ bút của nó nghe phong phanh câu chuyện tự đưa ra “cái mới”, phản ánh thiếu trung thực và khách quan, làm sai lệch bản chất vấn đề, sự việc. Ngại đi cơ sở, ngại xông xáo tìm hiểu, không bỏ công sức dấn thân vào sự kiện, thiếu tâm huyết nghề nghiệp và sự Nh88 vip công sức trong thể hiện tác phẩm, chỉ chăm chăm xin báo cáo và viết theo báo cáo, tự hài lòng với những tác phẩm phản ánh chung chung, hời hợt....., đó là thực tế đang diễn ra ở một bộ phận phóng viên. Đáng buồn hơn nữa, biểu hiện trầm trọng của căn bệnh thiếu lòng tự trọng nghề nghiệp là hiện tượng “cày trên lưng đồng nghiệp” khá phổ biến. Vậy nên mới có không ít câu chuyện cười ra nước mắt trong đời sống báo chí là phóng viên trong khi thực hiện “copy” bài viết của đồng nghiệp để “paste” thành tác phẩm của mình đã quên thao tác thay tên đổi họ đối tượng được phỏng vấn, thay địa bàn phản ánh nên cứ vô tư nộp bài phản ánh việc Nh881 nông thôn mới “tương tự” ở một huyện vùng núi của tỉnh bạn thay cho địa bàn của tỉnh mình. Đó chỉ là một câu chuyện tiêu biểu, điển hình trong hàng ngàn câu chuyện vi phạm đạo đức nghề nghiệp, mà biểu hiện là sự thiếu tự trọng và chuẩn mực của người cầm bút.

Trong Nh88 con hội tụ truyền thông, sự vận động và Nh88 net của báo chí hiện đại càng thể hiện rõ hơn vai trò quan trọng của đội ngũ những người làm báo có đủ tâm, tầm, tài. Qua nhiều hội thảo, trên nhiều diễn đàn, bằng nhiều cách phân tích, bình luận, lý giải, minh chứng, một luận điểm mà cả người trong cuộc và đặc biệt là người ngoài cuộc đều cùng thừa nhận rằng: Cái tâm khó hơn nhiều tầm và tài. Nói như nhà báo Trần Bá Dung, Trưởng ban Nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam, khó vì nó không chỉ học mà có, tích lũy mà có; nó còn phải được giáo dục trong Nh88 con Nh88 com lành mạnh, tự giáo dục và có gương soi; hay nói một cách khác, phải có chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp để làm theo. Bởi vậy, dù đạo đức nghề nghiệp là tố chất, là cốt cách ở mỗi người làm báo, song suy đến cùng vẫn bị phụ thuộc, chi phối, tác động, ảnh hưởng bởi nền tảng đạo đức của đời sống báo chí nói riêng, của toàn Nh88 con - Cá Cược Mỗi Ngày - Nh88 vip Liền Tay nói chung. Vẫn biết “con sâu làm rầu nồi canh”, nhưng sẽ không có sâu nếu không có những yếu tố thuận lợi, điều kiện tương hỗ cho nó sinh sôi và Nh88 net. Quay trở lại việc phóng viên dần bào mòn lòng tự trọng nghề nghiệp của chính mình bằng những tác phẩm hời hợt, nhạt nhẽo, xa rời thực tế...., có thể thấy việc những đứa con tinh thần của họ lần lượt chết yểu trong sự thất bại với hiệu quả tác động Nh88 con - Cá Cược Mỗi Ngày - Nh88 vip Liền Tay, vậy mà vẫn luôn luôn, đều đặn được sinh ra theo chu kỳ “đến hẹn lại lên” với công chúng, bởi còn do một ê kíp những người làm báo khác, họ là biên tập viên, là thư ký tòa soạn, là thành viên ban biên tập... – những người, sau phóng viên, dễ dãi, thờ ơ, thiếu trách nhiệm, thiếu tâm huyết và Nh88 vip công sức, thậm chí “dĩ hòa vi quý” để không mất lòng và “làm phiền” các bộ phận liên quan khi thực hiện vòng tròn nghiệp vụ khép kín trong quy trình hoàn thiện các sản phẩm báo chí. Phóng viên, nhà báo – những người cầm bút, tự do trong việc tìm kiếm đề tài, thu thập tư liệu, lựa chọn thủ pháp và thể loại để viết; sáng tạo tác phẩm phù hợp với thiên hướng, năng lực, sở thích của cá nhân mình. Song, trước khi tác phẩm báo chí đến với công chúng, nó đã được sửa chữa, nhuận sắc qua nhiều khâu, từ biên tập viên Nh88 đăng Nhập, biên tập viên kỹ thuật, thư ký tòa soạn đến họa sĩ trình bày…, và cuối cùng là khâu kiểm duyệt của Ban biên tập, mà cao nhất là người đứng đầu cơ quan báo chí. Có không ít cơ quan báo chí quy trình nghiệp vụ xem ra có vẻ rất chặt chẽ qua rất nhiều khâu biên tập, kiểm duyệt; song, ở mỗi khâu, với mỗi một vị trí, rơi vào từng con người cụ thể, sau phóng viên, họ lại tiếp tục tự bào mòn lòng tự trọng nghề nghiệp bằng việc biên tập cho qua, lên trang cho đủ bài, kiểm duyệt phiên phiến.... Từ dưới lên trên, một công đoạn dễ dãi, công đoạn sau được tiếp sức, tạo cơ hội thuận lợi cho các tác phẩm báo chí lẽ ra không đáng để tồn tại vẫn cứ “lọt” qua khâu biên tập, kiểm duyệt một cách dễ dàng để đến với công chúng. Và, như một vết dầu loang, tính tập thể trong lao động nghề báo vô tình mỗi ngày, qua mỗi một sản phẩm báo chí lại bào mòn thêm, bào mòn hơn nữa lòng tự trọng của những con người dần dần quên lãng ý thức tự giáo dục, bởi chiếc gương soi đạo đức nghề nghiệp, cũng mỗi ngày, thêm một khoảng tối....

Không hề quá khi nói, trong nghề báo, dấu ấn và trách nhiệm của phóng viên thường đứng sau dấu ấn và trách nhiệm của ban biên tập. Tác phẩm báo chí không chỉ là tiếng nói của cá nhân mà còn là tiếng nói của một giới, một thành phần, một giai cấp, một lực lượng trong Nh88 con - Cá Cược Mỗi Ngày - Nh88 vip Liền Tay mà tập thể tòa soạn làm người đại diện. Ron Taylor, một nhà báo Mỹ nổi tiếng đã ví: “Mỗi ngày, một tờ báo phát hành lượng chữ đủ để làm thành một cuốn tiểu thuyết, nhà báo không thể Nh88 đăng Nhập đơn độc. Tờ báo giống như một con tàu lớn không thể chạy được nếu không có một hải đoàn với những thành viên làm ở những phần việc khác nhau.” Chính bởi vậy, chỉ cần một thành viên không nghiêm khắc với chính mình, một thành viên khác lại tiếp tay cho qua sự không nghiêm khắc ấy sẽ dễ tạo ra hiệu ứng dây chuyền trong việc thực hiện những chuẩn mực đạo đức người làm báo, mà biểu hiện cụ thể và rõ ràng nhất là dần đánh mất lòng tự trọng nghề nghiệp. Ngược lại, nếu mỗi người làm báo, ở bất kỳ vị trí nào, thực hiện khâu công việc nào cũng đều nêu cao ý thức  tự trọng nghề nghiệp thì việc thực hiện những quy định đạo đức mới không chỉ đơn thuần là cam kết mà thực sự trở thành bổn phận và nguyên tắc hành nghề, lương tâm và trách nhiệm, vấn đề cốt lõi, sống còn, Nh88 com của người làm báo.